Przełomowy wyrok WSA w Warszawie w sprawie rozliczania czynszu inicjalnego przy projektach OZE
Wieloletnia praktyka organów podatkowych wymuszała na inwestorach realizujących projekty w obszarze odnawialnych źródeł energii (OZE) niekorzystny sposób rozliczania tzw. czynszu inicjalnego. Fiskus stał na stanowisku, że ten jednorazowy, często bardzo wysoki wydatek za dzierżawę gruntu w fazie przygotowawczej (development), stanowi koszt uzyskania przychodu w dacie jego poniesienia.
Dla spółek celowych (SPV), które w fazie przygotowania inwestycji nie generują jeszcze przychodów, oznaczało to kumulację potężnych strat podatkowych. Zgodnie z przepisami, stratę można rozliczać tylko przez 5 kolejnych lat. W przypadku długotrwałych projektów OZE istniało realne ryzyko, że prawo do odliczenia tych kosztów po prostu „przepadnie”, w szczególności przy braku przychodów na wczesnym etapie realizcji projektu.
Koniec z błędną analogią do leasingu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przełomowym wyroku z dnia 18 listopada 2025 r. (sygn. akt III SA/Wa 2085/25) zakwestionował dotychczasową linię interpretacyjną Dyrektora KIS. Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie utożsamiają czynsz inicjalny w OZE z opłatą wstępną w leasingu operacyjnym.
Sąd podkreślił kluczowe różnice:
- Opłata wstępna w leasingu warunkuje zawarcie umowy i rozpoczęcie jej wykonywania.
- Czynsz inicjalny w OZE, mimo jednorazowej płatności, jest wynagrodzeniem za konkretny, dłuższy okres – fazę przygotowania inwestycji do budowy. Jest to koszt dotyczący okresu przekraczającego rok podatkowy.
Praktyczne skutki dla inwestorów
Wyrok ten otwiera drogę do ujmowania kosztów uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą, jeżeli nie jest możliwe określenie jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego (Art. 15 ust. 4d ustawy o CIT). Oznacza to, że inwestorzy zyskują prawo do:
- Liniowego rozliczania czynszu inicjalnego przez cały oszacowany czas trwania fazy development.
- Przesunięcia części kosztów na lata, w których instalacja będzie już generować przychody ze sprzedaży energii.
- Ochrony tarczy podatkowej i minimalizacji ryzyka przedawnienia strat.
Co istotne, Sąd potwierdził również prawo podatnika do racjonalnego oszacowania czasu trwania fazy przygotowawczej, z możliwością ewentualnej korekty po jej zakończeniu.
To fundamentalne rozstrzygnięcie dla całej branży OZE, znacząco poprawiające bezpieczeństwo i płynność finansową realizowanych projektów. Zapraszam do Kancelarii celem weryfikacji umów dzierżawy, ponieważ to postanowienia umowne stanowią główny determinant możliwości zastosowania korzystnej wykładni.